Wanted: oorlogsmisdadigers

Het Internationaal Strafhof bestaat 10 jaar en de eerste oorlogsmisdadiger werd dit jaar veroordeeld. Genoeg reden voor een feestje, zou je zeggen. Maar acht zware oorlogsmisdadigers verpesten het festijn: ondanks dat er, voor de meesten al lange tijd, een arrestatiebevel is uitgevaardigd, zitten zij vaak nog stevig op hun positie. Deze oorlogsmisdadigers worden gezocht door het ICC.

Sudan: Darfur

In 1962 breekt er in Sudan een burgeroorlog uit tussen rebellen in het niet-islamitische zuiden en de centrale overheid. In 2002 komt er een staakt-het-vuren en maken beide partijen een overeenkomst over de verdeling van grondstoffen. De overeenkomst schiet in het verkeerde keelgat bij islamitische Afrikaanse nomadenstammen in de provincie Darfur. Zij claimen dat Arabische stammen worden bevoorrecht door de centrale regering. In 2003 vallen twee rebellenorganisaties het regeringsleger aan. De lokale Arabische stam Janjaweed slaan met behulp van de Sudanese luchtmacht terug. De Arabieren zijn – mede door steun van de centrale regering – veel beter bewapend en zijn al snel aan de winnende hand. Het conflict leidde tot zeker 300.000 doden en twee miljoen vluchtelingen. Het Internationaal Strafhof richt zich in de mogelijke zaak voornamelijk op de periode van augustus 2003 tot maart 2004. Toen zouden dorpen van de zwarte bevolking zijn uitgemoord. Volgens het Internationaal Strafhof was er een patroon: eerst werden dorpen omsingeld door veiligheidstroepen, dan bombardeerde de luchtmacht de dorpen plat, waarna de Janjaweed de overlevenden verkrachtten en vermoorden.

Wie?
Omar al-Bashir
is president van Sudan, en dat was hij ook tijdens het conflict in Darfur. Volgens het Internationaal Strafhof zijn de wraakplannen tegen de Afrikaanse rebellen in de hoogste regionen van de Sudanese regering ontstaan. Ook zouden troepen onder zijn commando dorpen zijn binnengetrokken om zwarte burgers te vermoorden, verkrachten en martelen.
Abdel Rahim Mohammed Hussein was minister van Binnenlandse Zaken en werd door Al-Bashir speciaal belast met het conflict in Darfur. Hussein zou in in die functie een essentiële bijdrage hebben geleverd aan het coördineren van de acties en het bewapenen en financieren van milities.
Ahmed Haroun was tijdens het conflict staatssecretaris van Binnenlandse Zaken. Volgens het Internationaal Strafhof ronselde hij Janjaweed-leden om te vechten tegen de Afrikaanse rebellen. Hij zou de milities direct de opdracht hebben gegeven om te moorden, verkrachten en martelen.
Ali Kushayb was de hoogste leider van Janjaweed-milities. Hij zou in opdracht van Haroun dorpen hebben geplunderd en daarbij honderden mensen hebben gedood en tienduizenden mensen uit hun huizen hebben verjaagd.

Wie hangt waar uit?
Al-Bashir is nog steeds president van Sudan. Hij stelt dat de aanklacht van het Internationaal Strafhof zwaar overdreven is, volgens hem zijn er ‘slechts’ 10.000 doden gevallen bij het Darfurconflict.
Hussein heeft Binnenlandse Zaken verwisseld voor Defensie, waar hij nu minister is. Hij is een van Al-Bashir’s trouwste bondgenoten. De afgelopen maanden leidde hij militaire acties aan de grens van Sudan en Zuid-Sudan, waar een conflict was ontstaan over olie.
Haroun is gouverneur van een belangrijke zuidelijke provincie van Sudan. Een van de steden in de provincie is Abyei, waar Sudan en Zuid-Sudan tot deze maand een stevig conflict over hadden.
Kushayb werd in 2008 door de Sudanese autoriteiten opgepakt, volgens commentatoren om de druk op het land te verminderen. Hij zou nog steeds worden vastgehouden, maar waar hij precies is, is onbekend. Het lijkt niet waarschijnlijk dat hij wordt uitgeleverd aan het Strafhof. Een woordvoerder van de Sudanese autoriteiten verklaarde eerder dat alles wat van het Internationaal Strafhof ‘niets [voor ons] betekent’.

Lees ook: Omar al-Bashir, een carrière gedefinieerd door oorlog http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-16010445

Uganda: Verzetsleger van de Heer

Tot 1962 was Uganda een Britse kolonie. Om de bezetting makkelijk te laten verlopen, werden verschillende bevolkingsgroepen tegen elkaar uitgespeeld. De zuidelijke stammen waren economisch erg aantrekkelijk, dus werden de noordelijke stammen – met name de Acholi – tot vijand gebombardeerd. Na de afscheiding van Groot-Brittannië, vergrootten verschillende dictaturen die de scheiding tussen de stammen. Acholi-rebellengroeperingen streden tegen de noordelijke overheersing. Een van hen is bijzonder gewelddadig: Het Verzetsleger van de Heer. Zij zien de verzetsstrijd als heilige missie.

Wie?
Joseph Kony
is de leider en oprichter van Het Verzetsleger van de Heer. Hij zegt dat hij in contact staat met God, die hem opdrachten geeft om dorpen te plunderen. Zijn leger dwingt kinderen om te vechten of als seksslaaf te dienen. Wie probeert te vluchten, wordt ernstig verminkt.
Okot Odhiambo is de tweede man van het Verzetsleger van de Heer zijn. Volgens het Internationaal Strafhof kan worden bewezen dat hij aanvallen op twee vluchtelingenkampen heeft geleid, waarbij driehonderd mensen werden verbrand, doodgeschoten en doodgeslagen. De kinderen zouden zijn ontvoerd. Hij zou verantwoordelijk zijn voor de meeste doden.
Dominic Ongwen is het jongste lid van het commandocentrum van het verzetsleger. Hij werd ooit ontvoerd en vocht zelf als kindsoldaat. Hij heeft zich opgewerkt tot leider van de wreedste eenheid van Kony’s rebellen. Zo liet een van zijn commandanten ooit moeders hun kinderen doodgooien.
Wie hangt waar uit?
Kony
komt met zijn rebellen nog regelmatig in zijn geboorteplaats. Daar kijkt niemand van zijn aanwezigheid op, maar er wordt door het Ugandese leger en buurlanden op hem gejaagd.
Van Odhiambo is al een tijdje niets vernomen. De afgelopen jaren deden verschillende geruchten over hem de ronde; hij zou zijn doodgeschoten door Kony en hebben aangeboden zich over te geven op de voorwaarde dat hij niet uitgeleverd zou worden aan het Internationaal Strafhof. Toch wordt er vanuit gegaan dat hij nog altijd de tweede man van het Verzetsleger is.
Ook Ongwen heeft zich al een tijdje niet laten zien. Na een vuurgevecht in 2005 is een van de dode lichamen geïdentificeerd als Dominic Ongwen, maar het lijkt er op dat hij het niet was: de vergelijking van vingerafdrukken leverde geen match op. Later dook hij weer op in reportages van journalisten over het Verzetsleger van de Heer.

Lees ook: Dominic Ongwen, eerst kindsoldaat, nu oorlogsmisdadiger http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7603939.stm

Congo: de Terminator

De Hutu’s en de Tutsi’s zijn al sinds mensenheugenis aartsvijanden. De Hutu’s zijn jarenlang ondergeschikt geweest aan de Tutsi’s. Toen het leefgebied van de twee volkeren, grofweg het huidige Rwanda, Burundi, Uganda en Congo, werd gekoloniseerd, werd deze rivaliteit handig uitgespeeld door de kolonisators in een verdeel-en-heers-politiek. In Rwanda leidde dit uiteindelijk tot een grote genocide begin jaren 90. Ook in Congo levert de tweestrijd levert grote spanningen op. Er ontstaan verschillende milities die de eigen bevolkingsgroep moeten beschermen. De Hutu’s worden ondersteund door Uganda, de Tutsi’s door Rwanda. De landen bemoeien zich regelmatig met het conflict.

Wie?
Bosco Ntaganda
is de beruchtste leider van milities in Congo. Hij is bijzonder gewelddadig; niet voor niets is zijn bijnaam de Terminator. Ntaganda is in de strijd aan het front te vinden en geeft zijn strijders persoonlijk aanwijzingen. In 2008 werd hij gefilmd toen hij zijn troepen orders gaf in de plaats Kinjanwa, waar in een dag 150 mensen werden vermoord omdat ze Hutu’s konden zijn. Ook andere dorpen werden etnisch gezuiverd, waarbij vaak honderden slachtoffers vielen. Ntaganda ronselt jaarlijks honderden kindsoldaten om zijn troepen te versterken. Zij worden gedwongen voorop te lopen zodat zij de eerste zijn die neer worden geschoten.
Waar hangt hij uit?
Bosco Ntaganda’s rebellengroep werd in 2009 samengevoegd met het regeringsleger van Congo, ondanks dat er toen al een arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof was. Volgens Congo kunnen de oostelijke provincies, vanwaar Ntaganda opereerde, beter worden gecontroleerd met de steun van de rebel. Ntaganda werd generaal. Maar dit jaar kwam er een einde aan de overeenkomst: Congo wilde de generaal toch uitleveren aan het strafhof. Ntanganda deserteerde opnieuw, en voert weer een strijd tegen regeringstroepen vanuit het oosten. Hij ronselde volgens mensenrechtenorganisaties binnen anderhalve maand 150 kindsoldaten.

Lees ook: Bosco Ntaganda verdient zijn bijnaam de Terminator http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-17689131

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *