Dit is de man die CETA blokkeert

De Waalse premier Paul Magnette. Foto: Photo Credit: Dean Calma/IAEA (CC BY-SA 2.0)

Het moest een pronkstuk voor de EU worden, maar nu dreigt CETA op een enorme blamage uit te lopen. De Waalse regering wil niet akkoord gaan met het handelsverdrag tussen de EU en Canada, en daarom kan België het niet ondertekenen. Ondanks enorme druk van de Belgische federale premier en de EU weigeren de Walen toe te geven.

De Canadese premier Justin Trudeau zou donderdag naar Brussel komen om het verdrag af te sluiten, maar dat kan nu niet doorgaan.

Wie is de man die CETA praktisch in zijn eentje tegenhoudt?

Flinke druk

Paul Magnette laat zich niet onder druk zetten. Hij sprak met Martin Schulz, voorzitter van het Europees Parlement, die ongetwijfeld op hem heeft ingepraat. EU-president Donald Tusk legde de Walen een deadline op: maandag moeten de onderhandelingen klaar zijn en moet Wallonië instemmen met het verdrag. En ook de Belgische federale premier Charles Michel moet de Walen hebben gepusht toe te geven.

Maar Magnette gaf geen krimp. Wallonië stemt nog niet in met het vrijhandelsverdrag, en gaat simpelweg niet akkoord met deadlines die worden opgelegd.

Lees ook: Na de TTIP-leaks: komt het vrijhandelsvedrag er nog wel?

Rijzende ster

Voor Magnette is het dan ook niet de eerste keer dat hij in een crisissituatie terechtkomt. Hij lijkt daar voor te zijn gemaakt. Zijn allereerste klus in de politiek was orde op zaken stellen in industriestad Charleroi, dat door corruptie werd geplaagd. Het was Elio Di Rupio, destijds partijleider van de Waalse sociaal-democraten en premier van Wallonië, die Magnette daar persoonlijk voor vroeg.

Toen ging het snel met Magnette, tot die tijd hoogleraar politieke wetenschappen aan de Universiteit van Brussel. Hij werd al snel minister in het Waalse kabinet van Di Rupio, en een jaar later was hij minister op federaal niveau. Jarenlang had hij in drie verschillende kabinetten de leiding over het ministerie Klimaat & Energie. Onder Di Rupio kreeg hij een nieuwe post: minister van Overheidsbedrijven, Ontwikkelingssamenwerking en Wetenschapsbeleid.

In 2013 hield hij het op landelijk niveau voor gezien: Magnette won de verkiezingen in Charleroi, en werd daar burgemeester. Een jaar later werd hij bovendien premier van Wallonië.

Magnette in de problemen

Maar de ster van Magnette straalt inmiddels niet zo hard meer als voorheen. Hij was altijd de ultieme posterboy van zijn partij, PS, die onverslaanbaar werd gewaand in Wallonië. Maar de laatste maanden moet het opboksen tegen de Marxistische PTB, die steeds meer kiezers van PS afsnoept, signaleert Politico.

Wallonië zit in grote economische problemen, en Magnette krijgt het maar niet voor elkaar om het tij te keren. Afgelopen maand kondigde Caterpillar, de Amerikaanse fabrikant van zware bouwmachines, aan een fabriek in Gosselies te sluiten. Daardoor staan er in één klap 2200 mensen op straat, en later verdwijnen mogelijk nog eens duizenden banen.

Voor Magnette komt CETA dan ook als geroepen: hij kan zich nu eindelijk weer profileren als de leider van het linkse Wallonië. Hij komt in opstand tegen de multinationals, terwijl het de Waalse economie nauwelijks raakt: er wordt nauwelijks gehandeld met Canada, dat gebeurt vooral in Vlaanderen.

Geen Asterix

Het verhaal heeft veel weg van Asterix & Obelix: de hele EU stemt in met CETA, het vrijhandelsverdrag met Canad. De hele EU? Nee, een klein Belgisch gewest biedt moedig weerstand.

Maar de Walen wanen zich helemaal géén Asterix te zijn: er zijn geen magische krachten waardoor de problemen van de Walen in een oogwenk opgelost kunnen zijn.

Als Magnette voet bij stuk houdt, wil dat zeggen dat een akkoord waar zeven jaar over is onderhandeld niet doorgaat. Zelf stelt Magnette dat hij helemaal niet wil dat CETA wordt afgeblazen – hij wil meer tijd om ‘kleine problemen’ op te lossen.

Hij wil onder meer meer duidelijkheid over het arbitragetribunaal dat geschillen tussen bedrijven en overheden moet oplossen. Het is bedoeld om bedrijven te beschermen tegen overheden die zich niet aan de regels houden, maar Wallonië vindt dat multinationals er te veel macht door krijgen.

Ondanks de zalvende woorden van Magnette zijn de Canadezen tot wanhoop gedreven: de Canadese minister van handel verliet vrijdag bijna huilend de onderhandelingen. En premier Trudeau komt waarschijnlijk niet naar Brussel om te tekenen.