Hoe een Nederlandse agent twee terroristen op weg naar Parijs tegenhield

Vier van de aanslagplegers van Parijs.

De terreurcel die de aanslagen in Parijs pleegde, was groter dan tot nu toe bekend. Een Nederlandse agent hield op Griekenland zeker nog twee terroristen op, waardoor zij te laat waren om aan de aanslag deel te nemen.

Dat stelt NRC in een reconstructie. Eerder bleek al uit documenten van Europese inlichtingendiensten in handen van CNN dat twee terroristen tegen werden gehouden aan de Griekse grens.

Het gaat om de 28-jarige Algerijn Adel Haddadi en Muhammad Usman, een Pakistaan (22). Beide mannen liften samen met twee zelfmoordterroristen die zich opbliezen in Parijs mee op de migrantenstroom uit Syrië.

De vier mannen vertrekken in oktober 2015, zes weken voor de aanslagen in Parijs, uit Raqqa, dat IS heeft uitgeroepen als hoofdstad van het kalifaat. Het viertal heeft Syrische paspoorten, die zijn gemaakt met blanco paspoorten die IS in 2013 in handen wist te krijgen.

De namen van twee van de paspoorten waren al vrij snel na de aanslag bekend: Ahmad al-Mohammad en Mohamad al-Mahmod. Zij bliezen zichzelf op in Parijs – of het hun echte namen zijn is niet bekend. Adel Haddadi en Muhammad Usman waren hun reisgenoten, zo weten we ook al een tijdje.

Het paspoort dat op het lichaam van de man die bekend staat als Mohamad al-Mahmod werd gevonden.
Het paspoort dat op het lichaam van de man die bekend staat als Mohamad al-Mahmod werd gevonden.

Gesnapt in Griekenland

Het viertal kent elkaars echte namen niet, en weten alleen dat ze naar Europa werden gezonden om “Gods wil” uit te voeren. Ene Abu Ahmad, die een hoge functie binnen IS zou hebben, stuurt hen aan vanuit Syrië: hij laat hen stap voor stap naar Frankrijk reizen, en zorgt dat ze steeds precies genoeg geld hadden om de volgende stap uit te voeren. Hij regelt telefoons, met vooringeprogrammeerde nummers, en zorgt voor mensensmokkelaars die hen van A naar B brengen.

De mannen wagen de oversteek van Turkije naar Griekenland op een overvolle boot met vluchtelingen. Daar komt de kink in de kabel: de boot wordt onderschept door de Griekse marine. Ze komen terecht op het eiland Leros.

Daar helpen leden van de Nederlandse Koninklijke Marechaussee de overwerkte Griekse collega’s. Zij screenen en registreren de migranten, onder de vlag van Frontex, de EU-organisatie voor het beschermen van de buitengrenzen.

Niet meer dan vier man heeft Frontex op Leros: twee tolken en twee agenten van de Nederlandse marechaussee. Op 3 oktober wachten er 198 vluchtelingen, waarvan vingerafdrukken en foto’s worden genomen. Ze worden ondervraagd, en krijgen dan – mits alles in orde is – een document waarmee ze op de veerboot naar Athene kunnen stappen.

Haddidi weet niet waar Aleppo ligt

Als Ahmad al-Mohammad en Mohamad al-Mahmod aan de beurt zijn, merkt de Nederlandse agent die de mannen ondervraagt weinig bijzonders. De twee komen uit Irak, weten wat er in Syrië gebeurt en kunnen dus een geloofwaardig verhaal in elkaar draaien waarmee ze worden doorgelaten.

Mohamad al-Mahmod (links) en Ahmad al-Mohammad
Mohamad al-Mahmod (links) en Ahmad al-Mohammad

Adel Haddadi en Muhammad Usman ondervinden meer problemen. De twee zeggen weliswaar dat ze Syriërs zijn, maar daar lijkt niets van te kloppen. Usman, de Pakistaniër, spreekt geen woord Arabisch. Haddadi – uit Algerije – spreekt wel vloeiend Arabisch, maar hij weet zijn ‘geboortestad’ Aleppo niet aan te wijzen op de kaart.

Al-Mohammad en al-Mahmod reizen door, en blazen zich een paar weken later op in Parijs. Maar Haddadi en Usman worden door de Nederlandse marechaussee naar Kos gestuurd, waar ze worden veroordeeld voor het gebruiken van vervalste papieren.

De twee zitten een maand vast, worden dan vrijgelaten en krijgen het bevel om Griekenland te verlaten. Maar daar wordt niet op toegezien – daar is het veel te druk voor. Haddadi en Usman kunnen daarom op 28 oktober zich opnieuw onder de vluchtelingen mengen, en wel in de stroom die via de Balkan naar Noord-Europa reist.

Asiel in Salzburg

Het duo is echter te veel opgehouden om nog mee te kunnen doen aan de aanslagen in Parijs. Het duo reist door naar Salzburg. Het moet een stille reis zijn geweest: Haddidi spreekt Arabisch, en is nauwelijks een andere taal machtig. Usman komt niet verder dan Urdu, een Pakistaanse taal. De twee kunnen dus nauwelijks met elkaar communiceren.

Ze zitten veel op hun telefoon. Usman zoekt naar porno, om de tijd te verdrijven. Beide mannen zoeken contacten met allerlei personen door heel Europa. Een goudmijn voor inlichtingendiensten, blijkt later. De twee zoeken nog naar treintickets naar Parijs, maar tevergeefs.

Adel Haddadi (links) en Muhammad Usman
Adel Haddadi (links) en Muhammad Usman

Op 14 november, de dag na de aanslagen in Parijs, komen de twee in Salzburg aan. Ze vragen asiel aan, en zitten wekenlang in een asielzoekerscentrum, wachtend op nieuwe instructies. Mogelijk moeten ze deelnemen aan een andere aanslag: ze hebben veel contact met cellen in België en Frankrijk.

Inval in het azc

Mogelijk wachten de twee op een andere, tot nu toe onbekende man: Abid Tabaouni. Ook hij is meegelift op de migrantenstroom, en vraagt asiel aan in Salzburg. In zijn telefoon staat het nummer van Abdelhamid Abaaoud – de man die wordt gezien als de organisator van de aanslagen in Parijs.

De mannen ontmoeten elkaar in het asielzoekerscentrum. Maar de politie heeft dan lucht gekregen van de jihadisten: ze weten dat de zelfmoordterroristen al-Mohammad en al-Mahmod via Leros Europa zijn binnengekomen, en stuiten op Haddadi en Usman als ze checken wie er op soortgelijke paspoorten binnen zijn gekomen.

Haddadi en Usman zijn zo slim om zich onder hun eigen naam en nationaliteit aan te melden in Salzburg. Maar hun vingerafdrukken zijn geregistreerd in Leros, en ook in Salzburg. De inlichtingendiensten komen de twee op die manier toch op het spoor.

In december volgt een inval in het azc. Haddadi en Usman worden opgepakt, maar Tabaouni is gevlogen. Hij zwerft maandenlang in Europa rond. In maart zit hij in Amsterdam, zo blijkt uit een post op Facebook die is opgepikt door GeenStijl: hij fotografeert zichzelf bij het IJ, met op de achtergrond het filmmuseum EYE. In juli 2016 wordt hij opgepakt.

in-amsterdam
Abid Tabaouni zette in maart een foto op Facebook: hij was in Amsterdam

Hij blijkt door het oog van de naald te zijn gekropen bij de inval in het azc: hij moest zijn telefoon achterlaten. Daarop staat een foto, waarop hij staat met de slapende Haddadi en Usman. De foto is een half uur voor de inval genomen.

De telefoon zou wel eens kostbare informatie voor Europese inlichtingendiensten op kunnen leveren. Er worden nu ruim 1600 kantjes aan data uit de telefoon van Tabaouni geanalyseerd.

De telefoons van de jihadisten leveren sowieso een schat aan informatie op. Ook de telefoons van Haddadi en Usman staan vol met contacten en berichten uit Europa en het Midden-Oosten.

Opvallend: er lijken geen afspraken te zijn over wat er gebeurt als er iemand niets meer van zich laat horen. Vijf dagen na de inval in het azc neemt Abu Ahmad, de man die de terroristen vanuit Syrië aanstuurde, contact op met Haddadi. “Hoe gaat het met je, waar zit je?” Er komt geen antwoord.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *