De ‘duivel’ en zijn vrouw: zo bespeelt Assad de westerse media

De Amerikaanse Joan Juliet Buck kwam vorig jaar in opspraak na een artikel dat net voor de opstanden in Syrië in het tijdschrift Vogue verscheen over Asma el-Assad, de vrouw van al-Assad. Ze komt een jaar later met haar verhaal over de totstandkoming van dit stuk.

Westerse landen kijken sinds de Arabische Lente heel anders tegen dictators aan. De opstanden begonnen in landen als Egypte, Tunesië en Libië. Bashar el-Assad, de president van Syrië, werd in die tijd als een ‘redelijk’ leider gezien, voordat de opstand ook daar losbarstte. Ook Syrië zelf werkt mee aan deze beeldvorming door de inschakeling van speciale PR-bureaus.

Een Amerikaanse journaliste geeft een inkijkje in hoe de familie van de Syrische dictator Assad de westerse media bespeelt - een jaar nadat zij zelf een kritiekloos stuk over de familie Assad schreef.
Bashar al-Assad met zijn vrouw Asmaa. Foto: Ammar Abd Rabbo CC BY-SA 3.0

Journaliste Buck kreeg in december 2010 de opdracht van het modetijdschrift Vogue om Asma el-Assad, de vrouw van de Syrische president, te interviewen. Ze mocht op bezoek bij het gezin Assad en het verhaal zou vooral gaan over culturele instellingen. Eind februari 2011, midden in de golf van revoluties die ontstonden in de Arabische wereld, verscheen het stuk met als kop ’A rose in the desert’. Hierin werd Syrië omschreven als ’het veiligste land in het Midden-Oosten’ en de president en zijn vrouw krijgen de kans om de diversiteit in hun land te prijzen. ,,Die diversiteit is de reden waarom je vrede kunt hebben in het land.”

Toen ook de opstanden in Syrië begonnen, stond het artikel van Buck al op de website Vogue. Het stuk werd van site gehaald. Hoofdredactrice Anna Wintour gaf de volgende verklaring: “Net als velen waren we hoopvol dat het regime van de nieuwe president Bashar al –Assad zou zorgen voor een progressievere gemeenschap. We betreuren de acties van het regime van Assad.”

Het contract van Buck werd niet verlengd. Vrij opvallend, aangezien zij niet degene was die zichzelf de opdracht gaf tot het schrijven het stuk. Dat was Vogue.

Ontmoeting met een moordenaar

Nu, meer dan een jaar later, schrijft Buck uitgebreid op de website van The Daily Beast over haar ontmoeting met het Assad-echtpaar. In een interessant en leesbaar stuk, dat op sommige momenten meer weg heeft van een thriller, laat ze weten dat ze vooraf twijfelde of ze de opdracht moest aannemen.

Ze sprak ter voorbereiding een aantal mensen. Eén van hen was lyrisch over het land met haar ruïnes maar gaf terloops aan dat hij bij het Four Seasons Hotel mannen zag worden opgehangen. “Dat was het moment dat ik nee had moeten zeggen. Maar ik zei ja. Ik was nieuwsgierig en dat was de reden waarom ik journalist ben geworden”, schrijft Buck. “Maar ik wist niet dat ik een moordenaar ging ontmoeten.”

Als je de beschrijving op de website van The Daily Beast leest, wordt duidelijk wat de journaliste allemaal heeft weggelaten in het artikel voor Vogue. De opdracht was duidelijk een stuk te schrijven over de powervrouw achter al-Assad waarin amper ruimte was voor kritiek. Maar uit haar andere stuk blijkt dat ze wel enorm gecontroleerd werd door medewerkers van al-Assad.

Interessant is de beschrijving over de telefoon die ze krijgt van een assistente. “Want je Amerikaanse telefoon doet het hier niet”, zegt ze. Als Buck in gesprek raakt met een Franse ambassadeur en hem vraagt hoe de situatie hier echt is, haalt hij de batterij uit haar telefoon. Meteen staat de assistente van el-Assad voor haar neus. In de telefoon zat afluisterapparatuur.

Ook uitspraken van de Syrische president zorgen een jaar later voor rillingen. Ze schrijft dat ze el-Assad heeft gevraagd waarom hij oogdokter is geworden. “Omdat het nooit een noodgeval is. En er komt amper bloed bij kijken.”

Filmscript

Buck komt dus pas een jaar later met dit verhaal. Het is onduidelijk waarom ze dit niet meteen deed toen het artikel verscheen of wanneer het artikel van de website van Vogue werd gehaald. Ze geeft aan dat ze kort na het schrijven van het artikel om overleg heeft gevraagd bij Vogue en dat er inderdaad overleg is geweest, maar dan zonder haar.

Door pas een jaar later hiermee te komen, lijkt het zelfmedelijden en natrappen richting Vogue. Ze noemt zichzelf naïef, noemt de president de ‘duivel’ en vindt dat ze is gedupeerd door het echtpaar el-Assad. Ze kon niet weten van de gebeurtenissen in Syrië die later volgden, maar de strenge controle op haar werkzaamheden moesten toch enige achterdocht bij haar veroorzaken. Toch steekt ze amper de hand in eigen boezem, terwijl ze zelf het hosanna-artikel schreef.

Ondanks dit alles zouden meer journalisten zo’n inkijk moeten geven in ontmoetingen met controversiële leiders in controversiële landen. Het verhaal van Buck is zelfs een filmscript waard.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *